El komer de la manyana
Εναλλακτικός Τίτλος: La madre komprensiva, La komida la manyana, La kumida la manyana
Περιγραφή
Πρόκειται για σεφαραδίτικο τραγούδι το οποίο είναι ιδιαίτερα δημοφιλές στην παράδοση της Τουρκίας, από όπου προέρχεται και η πλειονότητα των γνωστών καταγραφών του. Ο Ισαάκ Μόλχο ερμηνεύει μια εκδοχή των στίχων μοναδική, η οποία δεν απαντάται σε καμία άλλη πηγή και παρουσιάζει σημαντικές δυσκολίες ως προς την ακριβή της μετάφραση.
Η μελωδία του τραγουδιού παραπέμπει στη μελωδία του τραγουδιού του Γιώργου Μητσάκη (1921–1993) «Το δικό μου πάπλωμα» που πρωτοτραγούδησε ο Στέλιος Καζαντίδης το 1965. Δεν είναι γνωστό ποια εκδοχή εμφανίστηκε πρώτη, δηλαδή αν πρόκειται για πρωτότυπη σύνθεση του Μητσάκη ή αν ο ίδιος εμπνεύστηκε τη μελωδία ακούγοντας κάποια εκδοχή του ήδη γνωστού τραγουδιού. Το πιθανότερο είναι ότι η μελωδία υπήρχε ήδη ως παραδοσιακή και ότι ο Μητσάκης την άκουσε και την χρησιμοποίησε στο τραγούδι του.
Δεδομένου ότι το τραγούδι ανήκει στα πλέον καθιερωμένα του σεφαραδίτικου ρεπερτορίου, παρουσιάζουμε επίσης μια συμβατική εκδοχή των στίχων. Ο εκάστοτε ερμηνευτής μπορεί να επιλέξει ποια εκδοχή θα ερμηνεύσει. Στην πιο συμβατική εκδοχή του το τραγούδι αποτυπώνει πτυχές της παραδοσιακής καθημερινότητας, της ερωτικής συμπεριφοράς και της σχέσης των γυναικών με την οικογένεια και τον θεσμό του γάμου.
Αφηγείται την ιστορία μιας νεαρής κοπέλας που, με επιμονή και μέσω της άρνησής της να φάει το πρωινό της, προσπαθεί να πείσει τη μητέρα της να της επιτρέψει να παντρευτεί, ενώ η μητέρα την προειδοποιεί για τους κινδύνους που ενέχει ο νεανικός έρωτας.
Εκδοχή 1
El komer de la manyana
Αρχείο Φλώρας Μόλχο. Ερμηνεύει ο πατέρας της Ισαάκ Μόλχο.
Πρόκειται για μια εκδοχή που δεν απαντάται σε καμία άλλη γνωστή πηγή. Η μελωδία της διαφέρει πλήρως από τις ευρέως διαδεδομένες παραλλαγές που έχουν διασωθεί, ενώ και το κείμενο παρουσιάζει σημαντικές αποκλίσεις από τις καθιερωμένες μορφές, χωρίς να εμφανίζει σε πολλά σημεία σαφή νοηματική συνοχή. Η έρευνα για την ακριβή απόδοση βρίσκεται σε εξέλιξη.
Εναλλακτικός Τίτλος: La madre komprensiva, La komida la manyana, La kumida la manyana
Στίχοι
De esto i no vyenes aremata esta frankedad, /de ˈesto i no ˈvjenes aɾ:ɾeˈmata ˈesta fɾaŋkeˈðad/ Από αυτό και δεν έρχεσαι, άσε αυτήν την ειλικρίνεια,
Echate la albadra al ombro vate, gana lashtira, /eˈtʃate la alˈβaðɾa al ˈombɾo ˈvate ˈɡana laʃˈtiɾa/ βάλε τα βάρη στους ώμους σου και πήγαινε να δουλέψεις, να κερδίσεις,
El komer de la manyana la tadre lo traigo atras, /el koˈmeɾ de la maˈɲana la ˈtaðɾe lo ˈtɾaiɣo aˈtɾas/ Το πρωινό γεύμα, το βραδάκι το φέρνω πίσω,
mi madre n’ ave entendido ke me kyero [d]espozar, /mi ˈmaðɾe na βe entenˈdiðo ke me ˈkjeɾo despoˈzaɾ/ Η μητέρα μου δεν έχει καταλάβει ότι θέλω να παντρευτώ,
Mi marido es alto i vano una bara de spande, /mi maˈɾiðo es ˈalto i ˈβano ˈuna ˈβaɾa de ˈspande/ Ο άντρας μου είναι ψηλός και αλαζόνας, απλώνεται σαν πήχης,
mi madre aze kolada lo mete a dentener, /mi ˈmaðɾe ˈaze koˈlaða lo ˈmete a ðenteˈneɾ/ η μητέρα μου πλένει ρούχα και τον κρατά μέσα,
La ninya ke amor tyene ya se ve en el kaminar. /la ˈniɲa ke aˈmoɾ ˈtjene ʝa se βe en el kamiˈnaɾ/ Η νέα κοπέλα που αγαπάει φαίνεται από το περπάτημά της.
Kuando chufla un manseviko abolta la kara atras, dadaida! /ˈkwando ˈtʃufla un manseˈβiko aˈβolta la ˈkaɾa aˈtɾas daˈðajda/ Όταν σφυρίζει ένας νέος, γυρίζει το κεφάλι πίσω,
Εκδοχή 2
El komer de la manyana
Πρόκειται γιαι μία συμβατική εκδοχή των στίχων όπως συναντάται ευρέως στις ηχογραφήσεις και τις διάφορες ανθολογίες.
Εναλλακτικός Τίτλος: La madre komprensiva, La komida la manyana, La kumida la manyana
Στίχοι
El komer de la manyana /ɛl koˈmeɾ de la maɲaˈna/ Το πρωινό
La tadre le traigo atras. /la ˈtaðɾe le ˈtɾaiɣo aˈtɾas/ το φέρνω πίσω
Ke lo sepa la mi madre /ke lo ˈsepa la mi ˈmaðɾe/ αφού το ξέρει η μητέρα μου
Ke yo kero espozar. /ke ʝo ˈkeɾo espoˈzaɾ/ ότι θέλω να παντρευτώ
No se burle la mi madre /no se ˈbuɾle la mi ˈmaðɾe/ Δεν τρελαίνεσαι, μαμά
No se burle del amor; /no se ˈbuɾle del aˈmoɾ/ Δεν τρελαίνεσαι από τον έρωτα
Eya kuando era moza /ˈeʝa ˈkwando ˈeɾa ˈmoza/ Όταν εκείνη ήταν κοριτσάκι
Izo amor kon mi sinyor. /ˈizo aˈmoɾ kon mi siɲˈʝoɾ/ _Είχε έρωτα με τον κύριο μου (τον πατέρα μου) _
Yo lo ize la mi ija /ʝo lo ˈize la mi ˈiʝa/ Εγώ, ναι είχα κόρη μου
Yo lo ize kon l’amor; /ʝo lo ˈize kon laˈmoɾ/ Εγώ, είχα έρωτα
No son komo los de agora /no son ˈkomo los de aˈɣoɾa/ Όχι όπως είναι στις μέρες μας
Ke deshan kon la dolor. /ke ˈdeʃan kon la doˈloɾ/ _Που σε αφήνουν με τον πόνο _
Una ora en la ventana /ˈuna ˈoɾa en la benˈtana/ Μία ώρα στο παράθυρο
Otra ora en el balkon; /ˈotɾa ˈoɾa en el balˈkon/ Την άλλη στο μπαλκόνι
Ke lo sepa la mi madre /ke lo ˈsepa la mi ˈmaðɾe/ Η μαμά μου το γνωρίζει
Ke yo tengo mucho amor. /ke ʝo ˈteŋɡo ˈmutʃo aˈmoɾ/ Ότι είμαι ερωτευμένη
Μουσικός Οδηγός
ΒιβλιογραφίαΈρευνα, τεκμηρίωση, μεταφράσεις και μεταγραφές προφοράς: Μαριάντζελα Χατζησταματίου Ακουστικές μεταγραφές και μουσικοί οδηγοί: Νίκος Παναγιωτίδης
Nehama, Joseph. Dictionnaire du Juedo-Espagnol. Madrid: Consejo superior de investigaciones cientificas,1977.
Το περιεχόμενο αυτής της ιστοσελίδας προστατεύεται από πνευματικά δικαιώματα. Επιτρέπεται η χρήση του για προσωπικούς ή εκπαιδευτικούς σκοπούς μόνο με σαφή αναφορά στην πηγή. Απαγορεύεται η αναδημοσίευση, η τροποποίηση ή η χρήση του για εμπορικούς σκοπούς χωρίς προηγούμενη ρητή άδεια.
