Περιγραφή
Ταχτάρισμα που σύμφωνα με τον Ραββίνο Μιχαήλ Μόλχο, τραγουδούσε ο πατέρας στον μικρό του γιό. Ο Μόλχο αναφέρει πως «το πρώτο πράγμα που έκανε ο πατέρας μόλις επέστρεφε από την εργασία του ήταν να παίξει με το αγαπημένο του παιδί. Ισορροπούσε το παιδί στα γόνατά του, με το προσκέφαλό του να ακουμπάει το πρόσωπο του παιδιού. Έπειτα το κρατούσε από τα μπράτσα και το κουνούσε μπρος και πίσω τραγουδώντας.» Ο πατέρας της Φλώρα Μόλχο, Ισαάκ, αναφέρει πως με αυτό το τραγούδι διασκέδαζαν οι γονείς τα μικρά του παιδιά, γεγονός που επιβεβαιώνεται και από την Φλώρα στο βιβλίο της Στη σκιά της μνήμης, όπου η ίδια αναφέρει:
«πόσο γλυκό μου φαινόνταν εκείνο το τραγούδι και πόσο μου άρεσε η κούνια-μπέλα μ’ αυτές τις τόσο τρυφερές λέξεις! Βέβαια, το τραγούδι ήταν θρησκευτικού χαρακτήρα, αλλά τότε δεν έδινα καμμία σημασία στα λόγια. Το μόνο που καταλάβαινα ήταν ότι μου το τραγουδούσε με απέραντη αγάπη και τρυφερότητα κι αυτό ήταν το μόνο πράγμα που μετρούσε για μένα.» [1]
Το αρχείο Φλώρας Μόλχο περιλαμβάνει δύο καταγραφές του τραγουδιού από τον πατέρα της. Στιχουργικά είναι πανομοιότυπες και παρουσιάζουν διαφορές μόνο ως προς τον τρόπο που τις ερμηνεύει. Το τραγούδι εμφανίζεται και στο αρχείο του Ινστιτούτου Maale Adumim με ελαφρώς διαφορετικούς στίχους και ασφαλώς, και στο βιβλίο του Ραββίνου Μιχαήλ Μόλχο, Traditions and Customs of the Sephardic Jews of Salonica, όπου οι στίχοι είναι ακριβώς ίδιοι με την εκδοχή του Ισάακ Μόλχο. [2]
Σημειώσεις. [1] Μόλχο, Φλώρα, Στη σκιά της μνήμης, 62. [2] Molho, Michael, Traditions and Customs of the Sephardic Jews of Salonica, 75
Εκδοχή 1
El meldar de la Tora
Αρχείο Φλώρας Μόλχο. Τραγουδάει ο πατέρας της, Ισάακ Μόλχο.
Εναλλακτικός Τίτλος: La Tora, la Tora
Στίχοι
La Tora, la Tora /la ˈtoɾa la ˈtoɾa/ Η Τορά, η Τορά,
mi fijiko [1] ala havra /mi fiˈʒiko a la ˈxavɾa/ ο γιόκας μου στην Συναγωγή
kon el pan i el kezo /kon el pan i el ˈkezo/ με το ψωμί και το τυρί
i el livriko al pecho, /i el liˈβɾiko al ˈpetʃo/ και το βιβλιαράκι στο στήθος.
- “Onde vas fijo del Dio?”, /ˈonde vas ˈfiʒo del ˈdjo/ - «Πού πας γιε του Θεού;»
- “a meldar la ley del Dio”, /a melˈdaɾ la leɪ del ˈdjo/ - «Να διαβάσω τον νόμο του Θεού»-
-“Εl Dio ke te guadre a ti i a tu madre /el ˈdjo ke te ˈɡwadɾe a ti i a tu ˈmadɾe/ - «Ο Θεός να σε φυλάει εσένα και την μητέρα σου
i a tu sinyor ke es un buen djidyo /i a tu siˈɲoɾ ke es un ˈbwen ˈdʒidjo/ και τον κύριό σου που είναι ένας καλός Εβραίος
i a la kumadre ke te aresivyo” /i a la kuˈmaðɾe ke te aɾeˈsiβjo/ και την μαμή που σε παρέλαβε.
Σημειώσεις.
[1] Στο βιβλίο της, η Φλώρα Μόλχο αναφερόμενη στο εν λόγω τραγούδι, καταγράφει τους στίχους χρησιμοποιώντας το θηλυκό γένος, όπως προφανώς της το τραγουδούσε ο πατέρας της, δηλαδή mi fijika και fija. Στη σκιά της μνήμης, 62.
Εκδοχή 2
El meldar de la Tora
Αρχείο Φλώρας Μόλχο. Τραγουδάει ο πατέρας της, Ισάακ Μόλχο.
Εναλλακτικός Τίτλος: La Tora, la Tora
Στίχοι
La Tora, la Tora /la ˈtoɾa la ˈtoɾa/ Η Τορά, η Τορά,
mi fijiko [1] ala havra /mi fiˈʒiko a la ˈxavɾa/ ο γιόκας μου στην Συναγωγή
kon el pan i el kezo /kon el pan i el ˈkezo/ με το ψωμί και το τυρί
i el livriko al pecho, /i el liˈβɾiko al ˈpetʃo/ και το βιβλιαράκι στο στήθος.
- “Onde vas fijo del Dio?”, /ˈonde vas ˈfiʒo del ˈdjo/ - «Πού πας γιε του Θεού;»
- “a meldar la ley del Dio”, /a melˈdaɾ la leɪ del ˈdjo/ - «Να διαβάσω τον νόμο του Θεού»-
-“Εl Dio ke te guadre a ti i a tu madre /el ˈdjo ke te ˈɡwadɾe a ti i a tu ˈmadɾe/ - «Ο Θεός να σε φυλάει εσένα και την μητέρα σου
i a tu sinyor ke es un buen djidyo /i a tu siˈɲoɾ ke es un ˈbwen ˈdʒidjo/ και τον κύριό σου που είναι ένας καλός Εβραίος
i a la kumadre ke te aresivyo” /i a la kuˈmaðɾe ke te aɾeˈsiβjo/ και την μαμή που σε παρέλαβε.
Σημειώσεις.
[1] Στο βιβλίο της, η Φλώρα Μόλχο αναφερόμενη στο εν λόγω τραγούδι, καταγράφει τους στίχους χρησιμοποιώντας το θηλυκό γένος, όπως προφανώς της το τραγουδούσε ο πατέρας της, δηλαδή mi fijika και fija. Στη σκιά της μνήμης, 62.
Εκδοχή 3
El meldar de la Tora
Αρχείο του Ινστιτούτου Maael Adumim. Αριθμός καταλόγου: 2540 https://folkmasa.org/avshir/shirp.php?mishtane=2540.
Τραγουδάει ο Benrubi Yitshak από την Θεσσαλονίκη.
Εναλλακτικός Τίτλος: La Tora, la Tora
Στίχοι
La Tora, la Tora /la ˈtoɾa la ˈtoɾa/ Η Τορά, η Τορά,
el fijiko se va al meldar, /el fiˈʒiko se va al melˈdaɾ/ ο γιόκας μου θα διαβάσει
kon el pan i el kezo, /kon el pan i el ˈkezo/ με το ψωμί και το τυρί
i el livriko al pecho /i el liˈβɾiko al ˈpetʃo/ και το βιβλιαράκι στο στήθος.
- «Onde vas ijo del Dio?» /ˈonde vas ˈijo del ˈdjo/ - «Πού πας γιε του Θεού;»
- «A meldar la Ley del Dio» /a melˈdaɾ la leɪ del ˈdjo/ - «Να διαβάσω τον νόμο του Θεού»
- «El Dio ke te guadre, a ti i a tu madre, /el ˈdjo ke te ˈɡwadɾe a ti i a tu ˈmaðɾe/ - «Ο Θεός να σε φυλάει εσένα και την μητέρα σου
i a tu sinyor ke es un buen djudio. /i a tu siˈɲoɾ ke es un ˈbwen ˈdʒudjo/ και τον κύριό σου που είναι ένας καλός Εβραίος
i a la komadre, ke te resivio». /i a la koˈmaðɾe ke te resiˈβjo/ και την μαμή που σε παρέλαβε
ΒιβλιογραφίαEl Trezoro de Kantes de Sefarad. El Instituto Maale Adumim para la documentación de la lengua judeo-española y su cultura, folkmasa.org.
Μόλχο, Φλώρα. Στη σκιά της μνήμης. Θεσσαλονίκη: University Studio Press, 2016
Molho, Michael. Traditions and Customs of the Sephardic Jews of Salonica. Edited by Robert Bedford. Translated by Alfred A. Zara. 1944. Reprint, New York: Foundation for the Advancement of Sephardic Studies and Culture, 2006.
Ναρ, Αλμπέρτος. "Κειμένη επί ακτής θαλάσσης...“Μελέτες και άρθρα για την Εβραϊκή Κοινότητα Θεσσαλονίκης.” Θεσσαλονίκη: University Studio Press, 1997.
Nehama, Joseph. Dictionnaire du Judéo-Espagnol. Madrid: Consejo superior de investigaciones cientificas, 1977.
Έρευνα, τεκμηρίωση, μεταφράσεις και μεταγραφές προφοράς: Μαριάντζελα Χατζησταματίου Ακουστικές μεταγραφές και μουσικοί οδηγοί: Νίκος Παναγιωτίδης
Το περιεχόμενο αυτής της ιστοσελίδας προστατεύεται από πνευματικά δικαιώματα. Επιτρέπεται η χρήση του για προσωπικούς ή εκπαιδευτικούς σκοπούς μόνο με σαφή αναφορά στην πηγή. Απαγορεύεται η αναδημοσίευση, η τροποποίηση ή η χρήση του για εμπορικούς σκοπούς χωρίς προηγούμενη ρητή άδεια.
